Review
BibTex RIS Cite

Year 2025, Volume: 8 Issue: 2, 145 - 153, 03.01.2026
https://doi.org/10.59372/turajas.1685488

Abstract

References

  • Adak Özdemir, A. ve Özdemir Beceren, B. (2024). “Sosyal Gelişim”. Özgül Polat ve M. Oya Ramazan (Ed.). Okul Öncesi Eğitim Ansiklopedisi Gelişim-2 (1. Baskı) .Ankara: Eğiten Kitap, 1-34.
  • Aral, N. ve Kadan, G. (2018). “Sosyal Gelişim”. Neriman Aral ve Z. Fulya Temel (Ed.). Çocuk Gelişimi ( 1. Baskı). Ankara: Hedef Yayıncılık, 236-262.
  • Arı Arat, C.(2021).”Sosyal Gelişim”. Ayşe Meriç ve Erdal Meriç (Ed.). Çocuk Gelişimi I-II (1. Baskı). Ankara: Eğiten Kitap, 173-195.
  • Arı, M. ve Yaban, E. (2012). “9-11 Yaşındaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinde Cinsiyet ve Yaş Farklılıkları”. Eğitim ve Bilim, 37(164), 188-203.
  • Arısoy, P. vd. (2022). “STEM Etkinliklerinin Yabancı Uyruklu Sığınmacı Öğrencilerin Sınıftaki Sosyal Uyumuna Etkisinin Araştırılması”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 3(2), 99-107.
  • Atış Akyol, N. ve Aşkar, N. (2022). ”Erken Çocukluk Döneminde 21. Yüzyıl Becerileri”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2597-2629.
  • Aydın Kılıç, Z. ve Tezel Şahin, F. (2021). “Türkiye’deki Göçmen Ailelerin Çocuklarıyla İlişkileri ve Uyum Süreçlerinin İncelenmesi”.The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (3), 1190-1209.
  • Bak, M. (2011).Çocuk Gelişimi (1. Baskı). İstanbul: Cinius Yayınları.
  • Baysal Metin, N. (2016). Doğum Öncesinden Ergenliğe Çocuk Gelişimi (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Bergut, M. ve Atmaca, T. (2024). “Göçmen Öğrencilerin Yoğun Olduğu Okullarda Okul ve Sınıf Yönetiminde Karşılaşılan Durumlar”. Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 121-147.
  • Bilgin, O. (2017). “ Ergenlerin Özgüven Düzeyi ile Yaşam Amacı ve Diğerleriyle Olumlu İlişkiler Arasındaki İlişki”. Yaşadıkça Eğitim, 31 (2), 55-66.
  • Bozkaya,H. (2021). “Teachers’ Views on Citizenship Subjects within the Context of Social Studies Literacy Regarding Identity Formation and Acquisition of Citizenship Awareness of Immigrant Students”. International Journal of Education ve Literacy Studies, 9 (4), 82-92.
  • Can, N. ve Can, M. (2009). “Yurtdışında Bulunan Türk Çocuklarının Eğitimleriyle İlgili Sorunları ve Çözüm Önerileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1, 112-130.
  • Çağlar, T. (2018). ”Göç Çalışmaları İçin Kavramsal Çerçeve”. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (8), 26- 49.
  • Çakırer Özservet, Y. (2015) . "Göçmen Çocukların Şehre Uyumu ve Eğitim Politikası". Yakup Bulut (Ed.). Uluslararası Göç ve Mülteci Uyumu Sorununda Kamu Yönetiminin Rolü (1. Basım). Kocaeli: Umuttepe Yayınları, 93-111.
  • Çubuklu, Z. ve Gültekin, M. (2006). ”İlköğretimde Öğrencilere Kazandırılması Gereken Sosyal Beceriler”. Bilig, 37, 155-174. Demir, N. vd (2005).“Türkiye’de Ergenlerin Arkadaş-Akran Grupları İle İlişkileri ve Sapmış Davranışlar: Ankara Örneklemi”, Bilig, 32, 83-108.
  • Demir,E. ve Yersel, B. Ö. (2024). “Göçün Çocuklar Üzerindeki Etkisi: Bir Derleme Makalesi”, İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 4 (1), 112-121.
  • Demir,H. (2020). “Avusturya ilkokullarında Arapça Anadil Öğretimi” Turkish Studies - Language, 15(3), 1163-1176. Demir, N. (2021). “Mülteci Çocukların Sosyalleşmelerinde Öğretmenlerin Rolü Üzerine Nitel Bir Çalışma”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 38(2), 390-400.
  • Demirelli, M.A. ve Barut, Y. (2020). ”Atılganlık Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerine Etkisi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4 (8), 173-180.
  • Dere,İ. ve Demirci,E. (2021).“Göçmenlerin Ülkeye ve Eğitime Entegrasyonu: Almanya ve Kanada’nın Politikalarının Karşılaştırılması”, Millî Eğitim, 50 (1), 1055-1080.
  • Doymuş, K. (2005). “ İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi Üzerine Derleme: I. İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi ve Yöntemle İlgili Çalışmalar”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (1), 59-83.
  • Ekici, S. ve Tuncel, G. (2015). “Göç ve İnsan”, Birey ve Toplum, 5 (9), 9-22.
  • Esati, A. (2017). Ergenlerin Özgüven Oluşturmalarında Dindarlığın Rolü Sancak Örneği (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü.
  • Göç idaresi Genel Müdürlüğü (2024). https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 (E.T.:01.12.2024)
  • Gülay, H. (2009). “Okul Öncesi Dönemde Akran İlişkileri”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (22), 82-93.
  • Hatipler, M. ve Daşkıran, S. (2021). “Etkileri ve Sosyo-Psikolojik Boyutuyla Göç”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 10 (3), 714-728.
  • İlmez, M. (2010). Bir Kamu Kurumundaki Görevli Yöneticilerin ve Çalışanların Liderlik Stilleri İle Karar Verme Stilleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi ( Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Karakuş, C. vd. (2016).” İlkokul Öğrencilerine Göre Sorumluluk”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 49 (1), 1-19.
  • Kaya, N. ve Taştan, N. (2020). “ Özgüven Üzerine Bir Derleme”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10(2), 297-312.
  • Kızılkaya, O. ve Ekici, G. (2022). “Ortaokul Öğrencilerinin Suriyeli Göçmen Öğrencilerin Eğitim Ortamlarındaki Uyumlarına Yönelik Görüşleri”, Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (34), 115-131.
  • Koç, B. ve Kavas Büyükgöze, A. (2015). “Üniversite Öğrencilerinin Saldırganlık, Kişilerarası Problem Çözme Becerileri, Kişilerarası İlişki Tarzları ve İletişim Beceri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(2), 783-799.
  • Koç, B. (2014). “Kişilerarası İlişki Tarzlarının Saldırganlık İle İlişkisi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(4), 160-182.
  • Köse, N. (2015). “Ergenlerde Akran İlişkilerinin Mutluluk Düzeyine Etkisi”, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2 (4), 1-6.
  • Küçükşen, K. ve Budak, H. (2017). “Lise Öğrencilerinin Sosyal Değer Tercihlerinin Küresel Sosyal Sorumluluk Düzeylerine Etkisi”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 1813- 1826.
  • Muğlu, T. ve Kancınar, F. (2024). “Göçmen Lise Öğrencilerinin Yaşadıkları Ekonomik Sorunların Eğitimlerindeki Yeri”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28 (1), 155-172.
  • Onur Sezer, G. (2021). “Sosyal Gelişim Görevleri”. Hülya Gülay Ogelman (Ed.). Sosyal ve Duygusal Gelişim (1. Basım). Ankara: Eğiten Kitap, 187-222.
  • Orçan, M. (2017). “Sosyal Gelişim”. M. Engin Deniz (Ed.). Erken Çocukluk Döneminde Gelişim (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 126-173.
  • Önder, A. (2015). “Çocukta Empati Gelişimi”. Yücel Kabapınar (Ed.). Çocuk ve Empati (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 44-57.
  • Özçelik Öğretir, A. D. (2019). Çocuk Gelişimi (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Özen, Y. (2016). Çocuklarda Sorumluluk Eğitimi (1. Baskı). Eskişehir: Yason Yayınları.
  • Özen,Y. (2002). ” İlköğretim Öğrencilerinin Sorumluluk Duygusu ve Davranış Düzeyleri İle İç-Denetimsel Sorumluluk İle Dış-Denetimsel Sorumluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 45-58.
  • Pehlevan, Z. ve Bal, S. İ. (2018). “13-15 Yaş Grubu Çocuklarda Spora Katılımın Akran İlişkileri ve Sosyal Destek Alma Üzerine Etkisi” , Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 191-203.
  • Pekdoğan, S. (2019). “Problem Çözme Becerileri Eğitim Programının Çocukların Karar Verme Becerileri Üzerindeki Etkisi”, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1-16.
  • Sarıkaya, H. S. (2014). “Belçika Flaman Bölgesi Eğitim Sisteminde Türk Kökenli Çocukların Yaşadığı Temel Eğitim Sorunlarının İncelenmesi”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(8) , 246-260.
  • Sarp, Ç. ve Özaydın, Z. (2020). “Zorunlu Göç ile Yüzleşmek Siteler’de Çalışan Suriyeli İşçiler” Rumeysa Akgün ve Günce Demir (Ed.). Sosyal Sorunlar (1. Basım). Ankara: Nobel Yayın, s:203-232
  • Slavin, R. E.(2017). Education Psychology (10. Baskıdan Çeviri). çev. Galip Yüksel, Ankara: Nobel Akademi.
  • Tuzcu, A. ve Bademli, K. (2014). “ Göçün Psikososyal Boyutu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(1), 56-66. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) (2009) Göç Terimleri Sözlüğü, Cenevre: IOM, Yayın No: 18.
  • Ünal Karagüven, M. H. (2015). “Empati ve Sosyal Zeka”, The Journal of Academic Social Science Studies,34 (2), 187-197. Ünal, V. (2022). “Göçmenler, Sığınmacılar ve Mültecilerle Sosyal Hizmet”. Didem ELİTEZ, M.Burak GÖNÜLTAŞ (Ed.). Adli Sosyal Hizmet Yaklaşım ve Müdahale (4.Basım). Ankara: Nobel Yayın, 216-227.
  • Yaban, E. H. ve Yükselen, A. (2007). “Korunmaya Muhtaç Yedi–On Bir Yaş Grubundaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi”, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(1), 49-67.
  • Yalçın, A. (2021). 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Uygulanan Sorumluluk Temelli Etkinliklerin Öğrencilere Sorumluluk Değerlerini Kazandırmada Etkisi (Yayımlanmış Doktora Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Yaşar Ekici, F. (2015). “Çocukların Göçle Birlikte Yaşadıkları Eğitim Sorunları Üzerine Bir İnceleme”. Kadir Canatan, Mehmet Birinci, İsmail Çağlar, Yulia Kryvenko, Sena Öksüz, Fatih Altun (Ed.). Disiplinlerarası Göç ve Göç Politikaları Sempozyumu. İstanbul: İZU yayın, 179-199.
  • Yılmaz, E. ve Tepeli, K. (2013). “60-72 Aylık Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin Duyguları Anlama Becerileri Açısından İncelenmesi” ,Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi,17(2), 117-130.
  • Zincir, H. vd. (2014). “Akran Eğitimi Yöntemi Kullanılarak Yürütülen Sosyal Projelerin Liderlik, Problem Çözme ve Atılganlık Becerilerinin Gelişimine Etkisi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7(1), s.19-25.

Supporting The Social Development of Migrant Children Between 7-12 Years of Age

Year 2025, Volume: 8 Issue: 2, 145 - 153, 03.01.2026
https://doi.org/10.59372/turajas.1685488

Abstract

It is a known fact that migration, which has emerged for various reasons throughout history, has many positive and negative effects on human life. Women, adolescents, and children are more affected by the negative consequences of migration. Migration is a significant phenomenon that affects children's development. If migration has a restrictive aspect for children, it negatively impacts their social development levels. When children enter a different sociocultural environment, they experience problems in fulfilling the developmental tasks necessary to continue their social development. Based on this situation, our study aims to determine what should be considered to ensure healthy social development for migrant children aged 7-12. The literature review shows that migration research mostly focuses on children's health and education problems, that the social development of migrant children is not adequately addressed, and that existing social development studies generally cover the preschool age group. In this context, our study aims to examine the social development processes of migrant children from different perspectives and to enrich the scientific literature in this field. The method of our study is document analysis, one of the qualitative research methods. Within the scope of our research, studies related to our topic have been examined, and the obtained data has been systematically integrated. According to our research, the period between 7-12 years of age is a critical developmental stage where the foundations of an individual's social skills are laid and social relationships are shaped. The developmental tasks that children need to fulfill during this period include establishing positive peer relationships, empathy, taking responsibility, developing problem-solving skills, gaining self-confidence, strengthening decision-making ability, cooperation, and assertiveness. The points to be considered for migrant children to fulfill these developmental tasks in a healthy manner can be listed as: migrant children learning the language of the place of migration, including migrant children in educational environments, organizing educational programs and curricula suitable for children's developmental levels, organizing educational and social activities and giving children active roles in these activities, raising awareness of children's families, and increasing peer interaction. Families, teachers, and the legislators and implementers of the migrant society have important duties and responsibilities for these activities to be carried out effectively and efficiently.

References

  • Adak Özdemir, A. ve Özdemir Beceren, B. (2024). “Sosyal Gelişim”. Özgül Polat ve M. Oya Ramazan (Ed.). Okul Öncesi Eğitim Ansiklopedisi Gelişim-2 (1. Baskı) .Ankara: Eğiten Kitap, 1-34.
  • Aral, N. ve Kadan, G. (2018). “Sosyal Gelişim”. Neriman Aral ve Z. Fulya Temel (Ed.). Çocuk Gelişimi ( 1. Baskı). Ankara: Hedef Yayıncılık, 236-262.
  • Arı Arat, C.(2021).”Sosyal Gelişim”. Ayşe Meriç ve Erdal Meriç (Ed.). Çocuk Gelişimi I-II (1. Baskı). Ankara: Eğiten Kitap, 173-195.
  • Arı, M. ve Yaban, E. (2012). “9-11 Yaşındaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinde Cinsiyet ve Yaş Farklılıkları”. Eğitim ve Bilim, 37(164), 188-203.
  • Arısoy, P. vd. (2022). “STEM Etkinliklerinin Yabancı Uyruklu Sığınmacı Öğrencilerin Sınıftaki Sosyal Uyumuna Etkisinin Araştırılması”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 3(2), 99-107.
  • Atış Akyol, N. ve Aşkar, N. (2022). ”Erken Çocukluk Döneminde 21. Yüzyıl Becerileri”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2597-2629.
  • Aydın Kılıç, Z. ve Tezel Şahin, F. (2021). “Türkiye’deki Göçmen Ailelerin Çocuklarıyla İlişkileri ve Uyum Süreçlerinin İncelenmesi”.The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (3), 1190-1209.
  • Bak, M. (2011).Çocuk Gelişimi (1. Baskı). İstanbul: Cinius Yayınları.
  • Baysal Metin, N. (2016). Doğum Öncesinden Ergenliğe Çocuk Gelişimi (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Bergut, M. ve Atmaca, T. (2024). “Göçmen Öğrencilerin Yoğun Olduğu Okullarda Okul ve Sınıf Yönetiminde Karşılaşılan Durumlar”. Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 121-147.
  • Bilgin, O. (2017). “ Ergenlerin Özgüven Düzeyi ile Yaşam Amacı ve Diğerleriyle Olumlu İlişkiler Arasındaki İlişki”. Yaşadıkça Eğitim, 31 (2), 55-66.
  • Bozkaya,H. (2021). “Teachers’ Views on Citizenship Subjects within the Context of Social Studies Literacy Regarding Identity Formation and Acquisition of Citizenship Awareness of Immigrant Students”. International Journal of Education ve Literacy Studies, 9 (4), 82-92.
  • Can, N. ve Can, M. (2009). “Yurtdışında Bulunan Türk Çocuklarının Eğitimleriyle İlgili Sorunları ve Çözüm Önerileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1, 112-130.
  • Çağlar, T. (2018). ”Göç Çalışmaları İçin Kavramsal Çerçeve”. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (8), 26- 49.
  • Çakırer Özservet, Y. (2015) . "Göçmen Çocukların Şehre Uyumu ve Eğitim Politikası". Yakup Bulut (Ed.). Uluslararası Göç ve Mülteci Uyumu Sorununda Kamu Yönetiminin Rolü (1. Basım). Kocaeli: Umuttepe Yayınları, 93-111.
  • Çubuklu, Z. ve Gültekin, M. (2006). ”İlköğretimde Öğrencilere Kazandırılması Gereken Sosyal Beceriler”. Bilig, 37, 155-174. Demir, N. vd (2005).“Türkiye’de Ergenlerin Arkadaş-Akran Grupları İle İlişkileri ve Sapmış Davranışlar: Ankara Örneklemi”, Bilig, 32, 83-108.
  • Demir,E. ve Yersel, B. Ö. (2024). “Göçün Çocuklar Üzerindeki Etkisi: Bir Derleme Makalesi”, İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 4 (1), 112-121.
  • Demir,H. (2020). “Avusturya ilkokullarında Arapça Anadil Öğretimi” Turkish Studies - Language, 15(3), 1163-1176. Demir, N. (2021). “Mülteci Çocukların Sosyalleşmelerinde Öğretmenlerin Rolü Üzerine Nitel Bir Çalışma”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 38(2), 390-400.
  • Demirelli, M.A. ve Barut, Y. (2020). ”Atılganlık Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerine Etkisi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4 (8), 173-180.
  • Dere,İ. ve Demirci,E. (2021).“Göçmenlerin Ülkeye ve Eğitime Entegrasyonu: Almanya ve Kanada’nın Politikalarının Karşılaştırılması”, Millî Eğitim, 50 (1), 1055-1080.
  • Doymuş, K. (2005). “ İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi Üzerine Derleme: I. İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi ve Yöntemle İlgili Çalışmalar”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (1), 59-83.
  • Ekici, S. ve Tuncel, G. (2015). “Göç ve İnsan”, Birey ve Toplum, 5 (9), 9-22.
  • Esati, A. (2017). Ergenlerin Özgüven Oluşturmalarında Dindarlığın Rolü Sancak Örneği (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü.
  • Göç idaresi Genel Müdürlüğü (2024). https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 (E.T.:01.12.2024)
  • Gülay, H. (2009). “Okul Öncesi Dönemde Akran İlişkileri”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (22), 82-93.
  • Hatipler, M. ve Daşkıran, S. (2021). “Etkileri ve Sosyo-Psikolojik Boyutuyla Göç”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 10 (3), 714-728.
  • İlmez, M. (2010). Bir Kamu Kurumundaki Görevli Yöneticilerin ve Çalışanların Liderlik Stilleri İle Karar Verme Stilleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi ( Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Karakuş, C. vd. (2016).” İlkokul Öğrencilerine Göre Sorumluluk”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 49 (1), 1-19.
  • Kaya, N. ve Taştan, N. (2020). “ Özgüven Üzerine Bir Derleme”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10(2), 297-312.
  • Kızılkaya, O. ve Ekici, G. (2022). “Ortaokul Öğrencilerinin Suriyeli Göçmen Öğrencilerin Eğitim Ortamlarındaki Uyumlarına Yönelik Görüşleri”, Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (34), 115-131.
  • Koç, B. ve Kavas Büyükgöze, A. (2015). “Üniversite Öğrencilerinin Saldırganlık, Kişilerarası Problem Çözme Becerileri, Kişilerarası İlişki Tarzları ve İletişim Beceri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(2), 783-799.
  • Koç, B. (2014). “Kişilerarası İlişki Tarzlarının Saldırganlık İle İlişkisi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(4), 160-182.
  • Köse, N. (2015). “Ergenlerde Akran İlişkilerinin Mutluluk Düzeyine Etkisi”, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2 (4), 1-6.
  • Küçükşen, K. ve Budak, H. (2017). “Lise Öğrencilerinin Sosyal Değer Tercihlerinin Küresel Sosyal Sorumluluk Düzeylerine Etkisi”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 1813- 1826.
  • Muğlu, T. ve Kancınar, F. (2024). “Göçmen Lise Öğrencilerinin Yaşadıkları Ekonomik Sorunların Eğitimlerindeki Yeri”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28 (1), 155-172.
  • Onur Sezer, G. (2021). “Sosyal Gelişim Görevleri”. Hülya Gülay Ogelman (Ed.). Sosyal ve Duygusal Gelişim (1. Basım). Ankara: Eğiten Kitap, 187-222.
  • Orçan, M. (2017). “Sosyal Gelişim”. M. Engin Deniz (Ed.). Erken Çocukluk Döneminde Gelişim (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 126-173.
  • Önder, A. (2015). “Çocukta Empati Gelişimi”. Yücel Kabapınar (Ed.). Çocuk ve Empati (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 44-57.
  • Özçelik Öğretir, A. D. (2019). Çocuk Gelişimi (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Özen, Y. (2016). Çocuklarda Sorumluluk Eğitimi (1. Baskı). Eskişehir: Yason Yayınları.
  • Özen,Y. (2002). ” İlköğretim Öğrencilerinin Sorumluluk Duygusu ve Davranış Düzeyleri İle İç-Denetimsel Sorumluluk İle Dış-Denetimsel Sorumluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 45-58.
  • Pehlevan, Z. ve Bal, S. İ. (2018). “13-15 Yaş Grubu Çocuklarda Spora Katılımın Akran İlişkileri ve Sosyal Destek Alma Üzerine Etkisi” , Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 191-203.
  • Pekdoğan, S. (2019). “Problem Çözme Becerileri Eğitim Programının Çocukların Karar Verme Becerileri Üzerindeki Etkisi”, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1-16.
  • Sarıkaya, H. S. (2014). “Belçika Flaman Bölgesi Eğitim Sisteminde Türk Kökenli Çocukların Yaşadığı Temel Eğitim Sorunlarının İncelenmesi”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(8) , 246-260.
  • Sarp, Ç. ve Özaydın, Z. (2020). “Zorunlu Göç ile Yüzleşmek Siteler’de Çalışan Suriyeli İşçiler” Rumeysa Akgün ve Günce Demir (Ed.). Sosyal Sorunlar (1. Basım). Ankara: Nobel Yayın, s:203-232
  • Slavin, R. E.(2017). Education Psychology (10. Baskıdan Çeviri). çev. Galip Yüksel, Ankara: Nobel Akademi.
  • Tuzcu, A. ve Bademli, K. (2014). “ Göçün Psikososyal Boyutu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(1), 56-66. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) (2009) Göç Terimleri Sözlüğü, Cenevre: IOM, Yayın No: 18.
  • Ünal Karagüven, M. H. (2015). “Empati ve Sosyal Zeka”, The Journal of Academic Social Science Studies,34 (2), 187-197. Ünal, V. (2022). “Göçmenler, Sığınmacılar ve Mültecilerle Sosyal Hizmet”. Didem ELİTEZ, M.Burak GÖNÜLTAŞ (Ed.). Adli Sosyal Hizmet Yaklaşım ve Müdahale (4.Basım). Ankara: Nobel Yayın, 216-227.
  • Yaban, E. H. ve Yükselen, A. (2007). “Korunmaya Muhtaç Yedi–On Bir Yaş Grubundaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi”, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(1), 49-67.
  • Yalçın, A. (2021). 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Uygulanan Sorumluluk Temelli Etkinliklerin Öğrencilere Sorumluluk Değerlerini Kazandırmada Etkisi (Yayımlanmış Doktora Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Yaşar Ekici, F. (2015). “Çocukların Göçle Birlikte Yaşadıkları Eğitim Sorunları Üzerine Bir İnceleme”. Kadir Canatan, Mehmet Birinci, İsmail Çağlar, Yulia Kryvenko, Sena Öksüz, Fatih Altun (Ed.). Disiplinlerarası Göç ve Göç Politikaları Sempozyumu. İstanbul: İZU yayın, 179-199.
  • Yılmaz, E. ve Tepeli, K. (2013). “60-72 Aylık Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin Duyguları Anlama Becerileri Açısından İncelenmesi” ,Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi,17(2), 117-130.
  • Zincir, H. vd. (2014). “Akran Eğitimi Yöntemi Kullanılarak Yürütülen Sosyal Projelerin Liderlik, Problem Çözme ve Atılganlık Becerilerinin Gelişimine Etkisi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7(1), s.19-25.

7-12 Yaş Arası Göçmen Çocukların Sosyal Gelişimlerinin Desteklenmesi

Year 2025, Volume: 8 Issue: 2, 145 - 153, 03.01.2026
https://doi.org/10.59372/turajas.1685488

Abstract

Tarihsel süreç içerisinde farklı nedenlerle ortaya çıkan göç olayının insan yaşamı üzerinde olumlu ve olumsuz birçok etkisi olduğu bilenen bir gerçektir. Göçün meydana getirdiği olumsuz sonuçlardan kadınlar, ergenler ve çocuklar daha çok etkilenmektedir. Göç çocukların gelişimlerini etkileyen önemli bir olgudur. Göçün çocukları kısıtlayıcı bir tarafının olması durumu çocukların sosyal gelişim düzeylerini olumsuz etkilemektedir. Çocuklar farklı bir sosyokültürel ortama girince sosyal gelişimlerini sürdürmeleri için gerekli olan gelişim görevlerini gerçekleştirme noktasında sorunlar yaşamaktadır. Bu durumdan yola çıkarak 7-12 yaş arası göçmen çocukların sağlıklı bir sosyal gelişim sürdürmelerini sağlamak için nelere dikkat edilmesi gerektiğini tespit etmek çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Literatür taramasında, göç araştırmalarının çoğunlukla çocukların sağlık ve eğitim sorunlarına odaklandığını göçmen çocukların sosyal gelişiminin yeterince ele alınmadığı ve var olan sosyal gelişim çalışmalarının da genellikle okul öncesi yaş grubunu kapsadığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışmamız, göçmen çocukların sosyal gelişim süreçlerini farklı boyutlarıyla incelemeyi ve bu alandaki bilimsel literatürü zenginleştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmamızın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesidir. Araştırmamız kapsamında konumuzla ilgili çalışmalar incelenmiş olup, elde edilen veriler düzenli bir şekilde bütünleştirilmeye çalışılmıştır. Araştırmamıza göre 7-12 yaş arası dönem, bireyin sosyal becerilerinin temellerinin atıldığı ve toplumsal ilişkilerinin şekillendiği kritik bir gelişim evresidir. Bu dönemde çocukların yerine getirmesi gereken gelişim görevleri; olumlu akran ilişkileri kurma, empati yapabilme, sorumluluk alma, problem çözme becerisi geliştirme, özgüven kazanma, karar verme yeteneğini güçlendirme, işbirliği yapabilme ve atılganlık gibi temel becerileri kapsamaktadır. Göçmen çocukların bu gelişim görevlerini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi adına dikkat edilmesi gereken noktaları; göçmen çocukların göç edilen yerin dilini öğrenmeleri, göçmen çocukları eğitim ortamlarına dâhil edilmeleri, çocukların gelişim seviyelerine uygun eğitim programları ve müfredatların düzenlenmesi, eğitsel ve sosyal etkinler düzenleyip çocuklara bu etkinliklerde aktif görevler verilmesi, çocukların ailelerini bilinçlendirme ve akran etkileşimini artırma gibi faaliyetler olarak sıralayabiliriz. Bu faaliyetlerin etkili ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için ailelere, öğretmenlere, göç edilen toplumun kanun koyucu ve uygulayıcılarına önemli görev ve sorumluluklar düşmektedir.

References

  • Adak Özdemir, A. ve Özdemir Beceren, B. (2024). “Sosyal Gelişim”. Özgül Polat ve M. Oya Ramazan (Ed.). Okul Öncesi Eğitim Ansiklopedisi Gelişim-2 (1. Baskı) .Ankara: Eğiten Kitap, 1-34.
  • Aral, N. ve Kadan, G. (2018). “Sosyal Gelişim”. Neriman Aral ve Z. Fulya Temel (Ed.). Çocuk Gelişimi ( 1. Baskı). Ankara: Hedef Yayıncılık, 236-262.
  • Arı Arat, C.(2021).”Sosyal Gelişim”. Ayşe Meriç ve Erdal Meriç (Ed.). Çocuk Gelişimi I-II (1. Baskı). Ankara: Eğiten Kitap, 173-195.
  • Arı, M. ve Yaban, E. (2012). “9-11 Yaşındaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinde Cinsiyet ve Yaş Farklılıkları”. Eğitim ve Bilim, 37(164), 188-203.
  • Arısoy, P. vd. (2022). “STEM Etkinliklerinin Yabancı Uyruklu Sığınmacı Öğrencilerin Sınıftaki Sosyal Uyumuna Etkisinin Araştırılması”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 3(2), 99-107.
  • Atış Akyol, N. ve Aşkar, N. (2022). ”Erken Çocukluk Döneminde 21. Yüzyıl Becerileri”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2597-2629.
  • Aydın Kılıç, Z. ve Tezel Şahin, F. (2021). “Türkiye’deki Göçmen Ailelerin Çocuklarıyla İlişkileri ve Uyum Süreçlerinin İncelenmesi”.The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (3), 1190-1209.
  • Bak, M. (2011).Çocuk Gelişimi (1. Baskı). İstanbul: Cinius Yayınları.
  • Baysal Metin, N. (2016). Doğum Öncesinden Ergenliğe Çocuk Gelişimi (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Bergut, M. ve Atmaca, T. (2024). “Göçmen Öğrencilerin Yoğun Olduğu Okullarda Okul ve Sınıf Yönetiminde Karşılaşılan Durumlar”. Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 121-147.
  • Bilgin, O. (2017). “ Ergenlerin Özgüven Düzeyi ile Yaşam Amacı ve Diğerleriyle Olumlu İlişkiler Arasındaki İlişki”. Yaşadıkça Eğitim, 31 (2), 55-66.
  • Bozkaya,H. (2021). “Teachers’ Views on Citizenship Subjects within the Context of Social Studies Literacy Regarding Identity Formation and Acquisition of Citizenship Awareness of Immigrant Students”. International Journal of Education ve Literacy Studies, 9 (4), 82-92.
  • Can, N. ve Can, M. (2009). “Yurtdışında Bulunan Türk Çocuklarının Eğitimleriyle İlgili Sorunları ve Çözüm Önerileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1, 112-130.
  • Çağlar, T. (2018). ”Göç Çalışmaları İçin Kavramsal Çerçeve”. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (8), 26- 49.
  • Çakırer Özservet, Y. (2015) . "Göçmen Çocukların Şehre Uyumu ve Eğitim Politikası". Yakup Bulut (Ed.). Uluslararası Göç ve Mülteci Uyumu Sorununda Kamu Yönetiminin Rolü (1. Basım). Kocaeli: Umuttepe Yayınları, 93-111.
  • Çubuklu, Z. ve Gültekin, M. (2006). ”İlköğretimde Öğrencilere Kazandırılması Gereken Sosyal Beceriler”. Bilig, 37, 155-174. Demir, N. vd (2005).“Türkiye’de Ergenlerin Arkadaş-Akran Grupları İle İlişkileri ve Sapmış Davranışlar: Ankara Örneklemi”, Bilig, 32, 83-108.
  • Demir,E. ve Yersel, B. Ö. (2024). “Göçün Çocuklar Üzerindeki Etkisi: Bir Derleme Makalesi”, İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 4 (1), 112-121.
  • Demir,H. (2020). “Avusturya ilkokullarında Arapça Anadil Öğretimi” Turkish Studies - Language, 15(3), 1163-1176. Demir, N. (2021). “Mülteci Çocukların Sosyalleşmelerinde Öğretmenlerin Rolü Üzerine Nitel Bir Çalışma”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 38(2), 390-400.
  • Demirelli, M.A. ve Barut, Y. (2020). ”Atılganlık Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerine Etkisi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4 (8), 173-180.
  • Dere,İ. ve Demirci,E. (2021).“Göçmenlerin Ülkeye ve Eğitime Entegrasyonu: Almanya ve Kanada’nın Politikalarının Karşılaştırılması”, Millî Eğitim, 50 (1), 1055-1080.
  • Doymuş, K. (2005). “ İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi Üzerine Derleme: I. İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi ve Yöntemle İlgili Çalışmalar”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (1), 59-83.
  • Ekici, S. ve Tuncel, G. (2015). “Göç ve İnsan”, Birey ve Toplum, 5 (9), 9-22.
  • Esati, A. (2017). Ergenlerin Özgüven Oluşturmalarında Dindarlığın Rolü Sancak Örneği (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü.
  • Göç idaresi Genel Müdürlüğü (2024). https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 (E.T.:01.12.2024)
  • Gülay, H. (2009). “Okul Öncesi Dönemde Akran İlişkileri”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (22), 82-93.
  • Hatipler, M. ve Daşkıran, S. (2021). “Etkileri ve Sosyo-Psikolojik Boyutuyla Göç”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 10 (3), 714-728.
  • İlmez, M. (2010). Bir Kamu Kurumundaki Görevli Yöneticilerin ve Çalışanların Liderlik Stilleri İle Karar Verme Stilleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi ( Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Karakuş, C. vd. (2016).” İlkokul Öğrencilerine Göre Sorumluluk”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 49 (1), 1-19.
  • Kaya, N. ve Taştan, N. (2020). “ Özgüven Üzerine Bir Derleme”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10(2), 297-312.
  • Kızılkaya, O. ve Ekici, G. (2022). “Ortaokul Öğrencilerinin Suriyeli Göçmen Öğrencilerin Eğitim Ortamlarındaki Uyumlarına Yönelik Görüşleri”, Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (34), 115-131.
  • Koç, B. ve Kavas Büyükgöze, A. (2015). “Üniversite Öğrencilerinin Saldırganlık, Kişilerarası Problem Çözme Becerileri, Kişilerarası İlişki Tarzları ve İletişim Beceri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(2), 783-799.
  • Koç, B. (2014). “Kişilerarası İlişki Tarzlarının Saldırganlık İle İlişkisi”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(4), 160-182.
  • Köse, N. (2015). “Ergenlerde Akran İlişkilerinin Mutluluk Düzeyine Etkisi”, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2 (4), 1-6.
  • Küçükşen, K. ve Budak, H. (2017). “Lise Öğrencilerinin Sosyal Değer Tercihlerinin Küresel Sosyal Sorumluluk Düzeylerine Etkisi”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 1813- 1826.
  • Muğlu, T. ve Kancınar, F. (2024). “Göçmen Lise Öğrencilerinin Yaşadıkları Ekonomik Sorunların Eğitimlerindeki Yeri”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28 (1), 155-172.
  • Onur Sezer, G. (2021). “Sosyal Gelişim Görevleri”. Hülya Gülay Ogelman (Ed.). Sosyal ve Duygusal Gelişim (1. Basım). Ankara: Eğiten Kitap, 187-222.
  • Orçan, M. (2017). “Sosyal Gelişim”. M. Engin Deniz (Ed.). Erken Çocukluk Döneminde Gelişim (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 126-173.
  • Önder, A. (2015). “Çocukta Empati Gelişimi”. Yücel Kabapınar (Ed.). Çocuk ve Empati (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi, 44-57.
  • Özçelik Öğretir, A. D. (2019). Çocuk Gelişimi (1.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Özen, Y. (2016). Çocuklarda Sorumluluk Eğitimi (1. Baskı). Eskişehir: Yason Yayınları.
  • Özen,Y. (2002). ” İlköğretim Öğrencilerinin Sorumluluk Duygusu ve Davranış Düzeyleri İle İç-Denetimsel Sorumluluk İle Dış-Denetimsel Sorumluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 45-58.
  • Pehlevan, Z. ve Bal, S. İ. (2018). “13-15 Yaş Grubu Çocuklarda Spora Katılımın Akran İlişkileri ve Sosyal Destek Alma Üzerine Etkisi” , Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 191-203.
  • Pekdoğan, S. (2019). “Problem Çözme Becerileri Eğitim Programının Çocukların Karar Verme Becerileri Üzerindeki Etkisi”, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1-16.
  • Sarıkaya, H. S. (2014). “Belçika Flaman Bölgesi Eğitim Sisteminde Türk Kökenli Çocukların Yaşadığı Temel Eğitim Sorunlarının İncelenmesi”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(8) , 246-260.
  • Sarp, Ç. ve Özaydın, Z. (2020). “Zorunlu Göç ile Yüzleşmek Siteler’de Çalışan Suriyeli İşçiler” Rumeysa Akgün ve Günce Demir (Ed.). Sosyal Sorunlar (1. Basım). Ankara: Nobel Yayın, s:203-232
  • Slavin, R. E.(2017). Education Psychology (10. Baskıdan Çeviri). çev. Galip Yüksel, Ankara: Nobel Akademi.
  • Tuzcu, A. ve Bademli, K. (2014). “ Göçün Psikososyal Boyutu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(1), 56-66. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) (2009) Göç Terimleri Sözlüğü, Cenevre: IOM, Yayın No: 18.
  • Ünal Karagüven, M. H. (2015). “Empati ve Sosyal Zeka”, The Journal of Academic Social Science Studies,34 (2), 187-197. Ünal, V. (2022). “Göçmenler, Sığınmacılar ve Mültecilerle Sosyal Hizmet”. Didem ELİTEZ, M.Burak GÖNÜLTAŞ (Ed.). Adli Sosyal Hizmet Yaklaşım ve Müdahale (4.Basım). Ankara: Nobel Yayın, 216-227.
  • Yaban, E. H. ve Yükselen, A. (2007). “Korunmaya Muhtaç Yedi–On Bir Yaş Grubundaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi”, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(1), 49-67.
  • Yalçın, A. (2021). 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Uygulanan Sorumluluk Temelli Etkinliklerin Öğrencilere Sorumluluk Değerlerini Kazandırmada Etkisi (Yayımlanmış Doktora Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Yaşar Ekici, F. (2015). “Çocukların Göçle Birlikte Yaşadıkları Eğitim Sorunları Üzerine Bir İnceleme”. Kadir Canatan, Mehmet Birinci, İsmail Çağlar, Yulia Kryvenko, Sena Öksüz, Fatih Altun (Ed.). Disiplinlerarası Göç ve Göç Politikaları Sempozyumu. İstanbul: İZU yayın, 179-199.
  • Yılmaz, E. ve Tepeli, K. (2013). “60-72 Aylık Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin Duyguları Anlama Becerileri Açısından İncelenmesi” ,Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi,17(2), 117-130.
  • Zincir, H. vd. (2014). “Akran Eğitimi Yöntemi Kullanılarak Yürütülen Sosyal Projelerin Liderlik, Problem Çözme ve Atılganlık Becerilerinin Gelişimine Etkisi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7(1), s.19-25.
There are 52 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Sociology of Child, Social Development
Journal Section Review
Authors

Ömer Süha Kiliç 0009-0000-4215-4209

Vehbi Ünal 0000-0003-3827-6339

Submission Date April 28, 2025
Acceptance Date August 15, 2025
Publication Date January 3, 2026
Published in Issue Year 2025 Volume: 8 Issue: 2

Cite

APA Kiliç, Ö. S., & Ünal, V. (2026). 7-12 Yaş Arası Göçmen Çocukların Sosyal Gelişimlerinin Desteklenmesi. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 8(2), 145-153. https://doi.org/10.59372/turajas.1685488

ISSN: 2667-4491

Dear Authors,
According to the February 25, 2020 dated ULAKBIM decision, all kinds of researches conducted with qualitative or quantitative approaches that require data collection from participants using survey, interview, focus group study, observation, experiment, interview techniques, and the use of humans and animals (including materials/data) for experimental or other scientific purposes require an Ethics Committee certificate.

The ethics committee approvals obtained in accordance with the “publication policy” of the articles submitted to the Turkish Academic Social Sciences Research Journal must be specified in the METHOD section of the article and uploaded to the system. Publications with plagiarism report over 20% and studies without ethics committee approval will not be evaluated for publication in our journal.
Thank you for your attention and understanding.

20120

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License 

20119