Bireylerin Duyarlı Sevgi Algılarının Organ Bağışı Tutumu Üzerine Etkisi

Şencan Asarkaya; Durmuş Gökkaya

doi:10.59372/turajas.1736060

EN TR

The Effect of Individuals' Perceptions of Responsive Love on Organ Donation Attitude

Abstract

In this study, it was aimed to determine whether individuals' perceptions of sensitive love have an effect on their attitude towards organ donation. The population of the study consists of individuals over the age of 18 residing in Amasya Province and the sample consists of 610 individuals. Pearson correlation and regression analysis, one-way ANOVA and independent t test were used to analyze the data. As a result of the analysis of the research, it was determined that the participants' organ donation attitude levels were above average (3,56  0,370) and their sensitive love attitude levels were above average (5,18  0,942). Statistically significant results were found between the organ donation attitude levels of the participants and whether they had an organ donation card, whether they were planning to donate organs in the near future and whether they knew the necessary conditions for organ donation. Statistically significant results were found between the level of compassionate love and the participants' gender and the status of considering organ donation in the near future. It was revealed that there was a positive and significant (r = 0.377; p<0.05) relationship between organ donation and sensitive love. These results show that as individuals' sensitive love attitudes increase, their organ donation attitudes or tendencies also increase. Therefore, it is recommended that the factors affecting tender love should be taken into consideration in the development of organ donation attitudes of individuals and information, training and planning should be carried out in this direction.

Keywords

Bireylerin Duyarlı Sevgi Algılarının Organ Bağışı Tutumu Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada bireylerin duyarlı sevgi algılarının organ bağışı tutumu üzerine etkisi olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini Amasya İlinde ikametgah eden 18 yaş üzeri birey oluşturmakta olup, örneklemi ise 610 kişi teşkil etmektedir. Verilerin analizinde Pearson Kolerasyon ve Regresyon analizi, tek yönlü ANOVA ve bağımsız t testi kullanılmıştır. Araştırmanın analiz sonucunda katılımcıların organ bağış tutum düzeylerinin ortalamanın üstünde (3,56  0,370) ve duyarlı sevgi tutum düzeylerinin de ortalamanın üzerinde (5,18  0,942) olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılanların organ bağış tutum düzeyleri ile organ bağış kartı olup olmama durumu, yakın bir gelecekte organ bağışı yapmayı düşünme durumu ve organ bağışı için gerekli şartları bilip bilmeme durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Duyarlı sevgi düzeyleriyle katılımcıların cinsiyet ve yakın bir gelecekte organ bağışı yapmayı düşünme durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Organ bağışı ile duyarlı sevgi arasında pozitif yönlü ve anlamlı (r = 0.377; p<0,05) ilişkinin olduğu ortaya konmuştur. Bu sonuçlar bireylerin duyarlı sevgi tutumları arttıkça organ bağışı tutumlarının ya da eğilimlerinin de arttığını göstermektedir. Dolayısıyla, bireylerin organ bağış tutumlarının geliştirilmesinde duyarlı sevgiyi etkileyen faktörlerin dikkate alınması ve bu doğrultuda bilgilendirme, eğitim ve planlamaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Project Number

yok

Ethical Statement

dosya eklenmişdir.

References

Açar, A., Karataş, H., & Özgönül, A. (2021). Transplantasyon Yapılan Çocukların Ebeveynlerinin Yaşam Kalitesi ve Bakım Yükü. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 41-50.
Ahmadian, S., Khaghanizadeh, M., Khaleghi, E., Zarghami, M. H., & Ebadi, A. (2020). Stressors experienced by the family members of brain-dead people during the process of organ donation: A qualitative study. Death studies.
Akçöltekin, A. (2014). Sınıf öğretmenlerinin organ bağışı tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (24), 52-63.
Akın, A., & Eker, H. (2012). Duyarlı sevgi ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 75-85.
Akıncı, Ş., Arat, A. ve Arat, T. (2025). Türk Halkının Organ Bağışı Konusundaki Bilinç, Tutum ve Davranışları, Organ Bağışına Etki Eden Faktörler ve Çözüm Önerileri. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 20 (1), 1-47.
Alghamdi, A., Alsaleh, A. A., Alfozan, O. A., Qutob, R., Alaryni, A., Bukhari, A., ... & AlShammari, S. H. (2023). Awareness, attitude, and beliefs regarding organ donation among the General Public in Saudi Arabia. International Journal of General Medicine, 4973-4989.
Arğan, M .T. (2007). Organ bağışını artırmada sosyal pazarlama yaklaşımı: Organ bağışına yönelik bir tutum araştırması [Yayınlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Aydın, Z., & Öztekin, D. S. (2019). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin organ nakli ve bağışı konusundaki düşünceleri. Journal of Academic Research in Nursing (JAREN), online, 28, 2019.

Barney Jr, L. D., & Reynolds, R. L. (1989). An economic analysis of transplant organs. Atlantic Economic Journal, 17(3), 12-20
Baysoy, K. (2023). Organ Nakli Hastalarının Taburculuk Sonrası Yaşadıkları Zorluklar ve Gereksinimler. Journal of Innovative Healthcare Practices, 4(2), 143-155.
Besser, A., Amir, M., & Barkan, S. (2004). Who signs an organ transplant donor card? A study of personality and individual differences in a sample of Israeli university students. Personality and Individual Differences, 36(7), 1709-1723.
Birtan, D., Arslantas, M. K., Dincer, P. C., Altun, G. T., Bilgili, B., Ucar, F. B., ... & Ayanoglu, H. O. (2017, April). Effect of interviews done by intensive care physicians on organ donation. In Transplantation Proceedings (Vol. 49, No. 3, pp. 396-398). Elsevier.
Burra, P., & De Bona, M. (2007). Quality of life following organ transplantation. Transplant International, 20(5), 397-409.
Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Atıf İndeksi, 001-429.
Can, F. (2017). Organ bağışında aile onayı üzerine bir gözden geçirme. Nesne Psikoloji Dergisi, 5(09), 131-149.
Cenan, R. S. (2018). Kadavradan Organ Naklinde Biyoetik Sorunlar.Uluslararası Sağlık Hukuku Kongresi, 157-161
Conesa, C., Ríos, A., Ramírez, P., Rodríguez, M. M., Rivas, P., Canteras, M., & Parrilla, P. (2003, June). Psychosocial profile in favor of organ donation. In Transplantation proceedings (Vol. 35, No. 4, pp. 1276-1281). Elsevier.
Ertin, H. (2014). Organ bağışı ve transplantasyon tıbbı: etik çerçeve ve çözüm tartışmaları. İş Ahlakı Dergisi, 7(2), 91-120.
Feeley, T. H., & Servoss, T. J. (2005). Examining college students' intentions to become organ donors. Journal of health communication, 10(3), 237-249.
Fehr, B., & Sprecher, S. (2013). Compassionate love: What we know so far.106 120
Fehr, B., Sprecher, S., & Underwood, L. G. (Eds.). (2009). The science of compassionate love: Theory, research, and applications. John Wiley & Sons.,
Güner, Y. O., & Cicerali, E. E. (2021). Organ bağışında psikolojik ve kültürel etmenler. OPUS International Journal of Society Researches, 17(38), 5735-5763.
Güngörmüş, Z., & Dayapoğlu, N. (2014). Organ Bağışı Hakkında Bireylerin Bilgi, Tutum ve Davranışları. TAF Preventive Medicine Bulletin, 13(2).133-140
Harrison, T. R., Morgan, S. E., & Chewning, L. V. (2008). The challenges of social marketing of organ donation: News and entertainment coverage of donation and transplantation. Health marketing quarterly, 25(1-2), 33-65. Jain, A., & Bansal, R. (2015). Applications of regenerative medicine in organ transplantation. Journal of pharmacy and bioallied sciences, 7(3), 188-194.
Kaça, G., Amado, S., Kıkıcı, İ., Cilasin, S., Daě, E. ve Leylek, İ. (2009). Organ Bağışına Yönelik Tutumların Planlı Davranış Kuramı Çerçevesinde İncelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi/Türk Psikoloji Dergisi, 24 (64).
Kan, İ., (1998), Biyoistatistik, 3. Baskı, Bursa: Uludağ Üniversitesi Basım Evi.
Kavurmacı, M., Karabulut, N., & Koç, A. (2014). Üniversite öğrencilerinin organ bağışı hakkındaki bilgi ve görüşleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 11(2), 15-21.
Kent, J., Fannin, M., & Dowling, S. (2019). Gender dynamics in the donation field: human tissue donation for research, therapy and feeding. Sociology of Health & Illness, 41(3), 567 584.
Koçak, A., Aktaş, E. Ö., Şenol, E., Kaya, A., & Bilgin, U. E. (2010). Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin organ nakli ve bağışı hakkındaki bilgi düzeyi. Ege Tıp Dergisi, 49(3), 153-160.
Lamb, D. (2020). Organ transplants and ethics. Routledge.
McGlade, D., & Pierscionek, B. (2013). Can education alter attitudes, behaviour and knowledge about organ donation? A pretest–post-test study. BMJ open, 3(12), e003961.
Özşaker, E. (2014). Organ nakli ve yaşam kalitesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 166 173.
Parisi, N., & Katz, I. (1986). Attitudes toward posthumous organ donation and commitment to donate. Health Psychology, 5(6), 565.
Peck, M. S. (2009). Az seçilen yol: Sevginin, geleneksel değerlerin ve ruhsal tekâmülün psikolojisine yeni bir bakış (Çev. R. Özer). İstanbul: Akaşa Yayınları, 81.
Reynolds, RL ve Barney, LD (1988). Organ temini ve dağıtımının ekonomisi. Ekonomik Sorunlar Dergisi, 22 (2), 571-579.
Sezek, F., Kaya, E., Akman, Z., Erbil, B., Aslan, B., Özgen, R., & Keleş, Ö. (2015). Üniversite Öğrencilerinin Öğrenim Gördükleri Alanlara Göre Organ Nakli Ve Bağişi İle İlgili Görüşleri. Ekev Akademi Dergisi, (62), 471-486.
Siegel, J. T., Navarro, M. A., & Thomson, A. L. (2015). The impact of overtly listing eligibility requirements on MTurk: An investigation involving organ donation, recruitment scripts, and feelings of elevation. Social Science & Medicine, 142, 256 260.
Soysal, A., & Kaya, N. (2019). Üniversite öğrencilerinin organ bağışı ile ilgili bilgi, tutum ve davranış düzeyleri: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü öğrencileri üzerinde bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 717-743.
Sprecher, S., & Fehr, B. (2005). Compassionate love for close others and humanity. Journal of social and personal relationships, 22(5), 629-651.
Stroh, G., Rosell, T., Dong, F., & Forster, J. (2015). Early liver transplantation for patients with acute alcoholic hepatitis: public views and the effects on organ donation. American Journal of Transplantation, 15(6), 1598-1604.
Sungur, M. A., & Mayda, A. S. (2014). Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi dönem I ve dönem VI öğrencilerinin organ bağışı konusunda bilgi ve tutumları. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 15-20.
Şahin, Ş., & Kılıç, A. (2021). Öğrencilerin sevgi algılarına ilişkin kavram ağları. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 53(53), 287-308.
Şahin, Ş., Ökmen, B., & Kılıç, A. (2019). Sevgi eğitimi dersi alan öğrencilerin sevgi ve sevgi eğitimi dersine dair görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 176-197.
Şantaş, G., & Şantaş, F. (2018). Türkiye’de organ bağışının mevcut durumu ve organ bağışında stratejik iletişimin önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 163-168.
Tarhan, M., Dalar, L., Yıldırımoğlu, H., Sayar, A., & Altın, S. (2013). Hasta yakınlarının organ bağışı ve nakli ile ilgili tutumları ve sosyal profilleri arasındaki ilişki. Bakırköy Tıp Dergisi, 9(4), 152-158.
Tokalak, İ., Karakayalı, H., & Haberal, M. (2003). Doku ve organ naklinin sosyal yönü: Doku ve organ bağışı. Aktüel Tıp Dergisi, 12, 36-43.
Toru, Ü., & Ayada, C. (2015). Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin organ bağışı ve transplantasyona bakış açıları. International Journal of Basic and Clinical Medicine, 3(1), 15-19.
Tutar, M., Zengin, O., & Aslan, Y. (2024). Toplumun Organ Bağışı Tutumunun Değerlendirilmesi: Çanakkale İli Örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), 797-816.
Türk Dil Kurumu (TDK) , “Organ nakli” http://www.tdk.gov.tr” (Erişim tarihi: 18. Eylül. 2024)
Ullman, E. (1914). Tissue and organ transplantation. Annals of surgery, 60(2), 195-219.
Vicdan, A. K., Peker, S., & Üçer, B. (2011). Akşehir Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Organ Bağışı ile İlgili Tutumlarının Belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 10(2).
Wilczek-Rużyczka, E., Milaniak, I., Przybyłowski, P., Wierzbicki, K., & Sadowski, J. (2014, October). Influence of empathy, beliefs, attitudes, and demographic variables on willingness to donate organs. In Transplantation proceedings (Vol. 46, No. 8, pp. 2505 2508). Elsevier.
Wu, A. M., & Lu, L. S. (2011). Cognitive obstacles against organ donation: The influence of negative attitudes, norms, and traditional beliefs on Chinese people's intention to donate organs after death. Journal of Community & Applied Social Psychology, 21(1), 87-93.
Yaşar, M., Oğur, R., Uçar, M., Göçgeldi, E., Yaren, H., Tekbaş, Ö. F., & Korkmaz, A. (2008). Bir Sağlık Meslek Yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin organ bağışı konusundaki tutumları ve tutumlarına etki eden faktörler. Journal of General Medicine/Genel Tıp Dergisi, 18(1).
Yılmaz, E. (2006). Sağlık çalışanlarının organ nakli ve bağışına ilişkin düşünceleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Management

Journal Section

Research Article

Authors

Şencan Asarkaya
0000-0002-0772-9828
Türkiye

Durmuş Gökkaya ^*
0000-0002-6713-1748
Türkiye

Publication Date

January 3, 2026

Submission Date

July 6, 2025

Acceptance Date

October 27, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 8 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.59372/turajas.1736060

IZ

https://izlik.org/JA52DG95LN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Asarkaya, Ş., & Gökkaya, D. (2026). Bireylerin Duyarlı Sevgi Algılarının Organ Bağışı Tutumu Üzerine Etkisi. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 8(2), 120-129. https://doi.org/10.59372/turajas.1736060