An Application on the Role of Tax Audits in Preventing the Informal Economy

Although its size changes today, it is among the important economic and financial objectives to bring the informal economy, which is seen in almost every country, to a minimum. One of the main reasons for this situation is the tax dimension of the informal economy. At this point, tax audits, which are one of the tools that can be used in the fight against the informal economy, gain importance. In the study, a survey was conducted with tax auditors in order to reveal the role of tax audits in Turkey in preventing the informal economy and to determine how to minimize tax audits and informality. In this context, a questionnaire was applied to 405 tax inspectors working in the Ministry of Treasury and Finance. According to the results of the survey, it has been concluded that the high tax burden increases the informal economy, the penalties for tax evasion are not enough deterrent and the frequent tax amnesties increase the tax evasion and the informal economy. In addition, since the informality is different in each sector, the need to develop tax awareness through education in order to develop special audit techniques for sectors with high informality and to create social awareness came to the forefront as the subjects emphasized by the participants.

Günümüzde büyüklüğü değişmekle beraber hemen her ülkede görülen kayıt dışı ekonomiyi minimum seviyeye getirebilmek önemli ekonomik ve mali amaçlar arasında yer almaktadır. Bu durumun başlıca sebepleri arasında, kayıt dışı ekonominin vergisel boyutu gelmektedir. Bu noktada da kayıt dışı ekonomi ile mücadele için kullanabilecek araçların başında gelen vergi denetimleri önem kazanmaktadır. Çalışmada, Türkiye’deki vergi denetimlerinin kayıt dışı ekonomiyi önlemedeki rolünü ortaya koyabilmek ve vergi denetimleri ile kayıt dışılığın nasıl minimum seviyeye getirileceğini tespit edebilmek için vergi denetim elemanlarıyla bir anket uygulaması yapılmıştır. Bu kapsamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda görev yapan 405 vergi müfettişine anket uygulanmıştır. Anket sonuçlarına göre vergi yükünün fazla olmasının kayıt dışı ekonomiyi artırdığı, vergi kaçakçılığına ilişkin cezaların yeterince caydırıcı olmadığı ve sık sık yapılan vergi aflarının vergi kaçakçılığını ve kayıt dışı ekonomiyi artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunların yanı sıra her sektörde kayıt dışılık farklı olduğundan kayıt dışılığın yüksek olduğu sektörlere özel denetim tekniklerinin geliştirilmesi ve toplumsal farkındalığın oluşturması için eğitim yoluyla vergi bilincinin oluşturulması gerektiği katılımcılar tarafından vurgulanan konular olarak ön plana çıkmıştır.