İran-Türkiye Diş Ticareti’nin Girdi Çikti Modeli’yle Araştirilmasi ve Kilit Sektörlerin Belirlenmesi

Erkan Oktay; Alireza Jannatdoust

doi:10.59372/turajas.1173190

TR EN

İran-Türkiye Diş Ticareti’nin Girdi Çikti Modeli’yle Araştirilmasi ve Kilit Sektörlerin Belirlenmesi

Öz

Ulusal kalkınma ile planlama arasında yakın bir ilişki vardır. Kalkınmanın temeli az gelişmişliği ortadan kaldırmaktır. Bu doğrultuda kıt kaynakları etkin bir şekilde kullanmak için bir plana ihtiyaç vardır. Ekonomik planlamanın en sık kullanıldığı ülkeler gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerdir. Bu ülkeler, ekonomik ve sosyal yapılarında gerekli değişiklikleri yaparak daha yüksek bir kalkınma düzeyine ulaşmak ve kendileriyle gelişmiş ülkeler arasındaki farkı kapatmak gayreti içerisindedir. Gelişmiş ülkelerde planlama faaliyetleri genellikle ekonominin döngüsel etkilerini ortadan kaldırmakla sınırlıdır. Ulusal, bölgesel ve alt bölgesel planlama uygulamalarında ekonomik yapının belirlenmesi, iç ve dış ekonomik ilişkilerin yönünü ve miktarını bilmek, hedeflerin belirlenmesinde, kararların alınmasında ve tahminlerin yapılmasında çok önemlidir. Bu doğrultuda, ekonomik analizde önemli bir araç ve yaygın olarak kullanılan modellerden biri Girdi-Çıktı Modeli’dir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye ve İran’ın ekonomik yapısını literatürde yapılmış çalışmalardan elde edilen girdi ve çıktı tablolarını kullanarak analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda ülkelerin ekonomik yapıları, ilgili sektör bazında yapılmış analizler vasıtasıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Investigation of The Iran-Turkey Foreign Trade With The Input Output Model and Key Sectors Definition

Abstract

There is a close relationship between national development and planning. The basis of development is to eliminate under development. In this direction, a plan is needed to use scarce resources effectively. The countries where economic planning is most frequently used are underdeveloped and developing countries. These countries are in an effort to reach a higher level of development by making the necessary changes in their economic and social structures and to close the gap between them and the developed countries. In developed countries, planning activities are generally limited to eliminating the cyclical effects of the economy. In national, regional and sub-regional planning applications, it is very important to determine the economic structure, to know the direction and amount of domestic and foreign economic relations, in determining targets, making decisions and making forecasts. In this direction, an important tool in economic analysis and one of the widely used models is the Input-Output Model. The main purpose of this study is to analyze the economic structure of Turkey and Iran using the input and output tables obtained from the studies in the literature. For this purpose, the economic structures of the countries have been tried to be evaluated through analyzes made on the basis of the relevant sector.

Keywords

Kaynakça

Avcıl, Ceren (2020), Türkiye-İran Dış İlişkilerine Teorik Bir Bakış, International Social Sciences Studies Journal, 6, 1168-1177.
Bruton, Henry, J. (1961), Notes on Development in Iran, Oconomic Development and Cultural Change, 9(4), 625-640.
Daka İran Masası, https://dakairanmasasi.com/discover-iran/dis-ticaret/turkey-iran-dis-ticareti/, S.E.T. : 25.08.2022
Daka İran Masası, https://dakairanmasasi.com/discover-turkey/46703182/, S.E.T. : 25.08.2022
DEİK, https:/www. Deik.org.tr/raporlar-iran-ulke-profili-202, S.E.T. 17.08.2022.
Dışişler Bakanlığı, https://mfa.gov.tr/iran-ekonomisi.tr.mfa S.E.T. 07.08.2022
Dinler, Zeynel (2012) Bölgesel İktisat (9.baskı), Ekin Kitabevi, Bursa.
Dünya Bankası, http://databank.worldbank.org, S.E.T. 15.03.2021.

Ekonomi Bakanlığı, https://www.ekonomi.gov.tr/portal/faces/home/disIIiskiler/ulkeler/uke-masalari?, S.E.T. : 02.08.2022
Ersungur, Ş. Mustafa, BOZ, Fusun Çelebi, ÇINAR, Ömer (2017), Türkiye ile BRICS Ülkeleri Arasındaki Dış Ticaret İlişkileri: Girdi-
Çıktı Yöntemi ile Bir Analiz, Business and Economics Research Journal, 8(3), 395-412.
Ersungur, Ş. Mustafa, Bayramoğlu, Turgut, Pabuçcu, Hakan (2017), Türkiye’nin Almanya, Rusya ve Çin ile Ticari İlişkileri: Girdi-
Çıktı Yöntemi ile Bir Analiz, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 252-267.
Ersungur. Ş. Mustafa (2016) Bölgesel İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, İmaj Yayınevi, Ankara.
Ersungur, Ş. Mustafa, Ekinci, E. Demet (2015), Türkiye ve Doğu Asaya Ülkeleri Arasındaki Dış Ticaret İlişkileri: Girdi-Çıktı
Yöntemi ile Bir Analiz, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(4), 721-748.
Estatistical Center of İran, https://www.amarçorg.ir/english/iran-statistical-yearbook, S.E.T. : 20.08.2022
IMF, www.imf.org S.E.T. : 01.10.2017
İran Gümrük İdaresi, https://www.irica.gov.ir S.E.T. : 08.05.2018
İran İktisat Bakanlığı, https://www.mefa.ir, S.E.T. : 10.02.2018
İran Merkez Bankası, https://www.cbi.ir/simplelist/4454.aspx, S.E.T. : 09.02.2021
Karrari, Samad, (2014), İran Ekonomisinin Yapısal Analizi: Girdi Çıktı Yöntemiyle Bir Uygulaması, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Kavyani, M. (2013), Dış İlişkiler Açılış, Dünyaye İktisat, No: 6003, http//www.donya-e-eqtesad.com./news/780243, S.E.T. 10.02.2014.
Management and Planning Organization of İran, https://www.mporg.ir S.E.T. : 01.02.2020
Merkez Amar İran, https://www.amar.org.ir, S.E.T. : 02.08.2029
Şahin, H. (2009), Türkiye Ekonomisi (10.Baskı), Ezgi Kitapevi, Bursa.
Ticaret Bakanlığı, https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/guney-asya.iran/ulke-profili/turkiye-ile-ticaret S.E.T.: 01.01.2020. Trademap, Trademap-mirrordata/iran, S.E.T. 09.07.2020.
TÜİK, https://dat.tuik.gov.tr/kategori/get kategori?P=dis-ticaret-1048&d’l=1, S.E.T. :10.08.2022
Türkiye İhracatçılar Meclisi, http://www.tim.org.tr/files/downloads/Paporlar/TIM_Faaliyet_Raporu-2018-2018.pdf, S.E.T.10.12.2018

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erkan Oktay
0000-0002-1739-3184
Türkiye

Alireza Jannatdoust ^*
0000-0002-6129-3033
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

20 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

26 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2022

Kabul Tarihi

13 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.59372/turajas.1173190

IZ

https://izlik.org/JA36RH34DH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oktay, E., & Jannatdoust, A. (2023). İran-Türkiye Diş Ticareti’nin Girdi Çikti Modeli’yle Araştirilmasi ve Kilit Sektörlerin Belirlenmesi. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 6(1), 1-10. https://doi.org/10.59372/turajas.1173190