İslâmda Fâiz Zulmünün Haram Kılınması

Allah offered all the blessings he created on the earth and the heaven and between them to make his servants use of them. Individuals and society impose themselves some rules which bring benefits to them and move away the loss. He will make happy in the Paradise who holds in hight esteem the religion of Islam He chooses for his servants, and transform in fuel and firewood in the Hell for ever who turns a blind eye to it. In this article, in the lights of the Quran and the Sunnah and the opinions of the scribes who understand them well, I touch on the description of the riba (interest), its varietics, its explanations, that is a cruelty and ill-gotten (haram) gain, that the only divine religion which hasn’t any controversy in this subject is Islam, reasons and wisdoms of its wrongness, that various fallacies and peccable opinions of some people who count riba as licit contradict with the religious texts, that first of all, Muslims have to abondon one of the bigger sin which is the interest and its foundations, they have to construct their own institutions and banks as cooperation, solidarity and lending without interest (qard al hasan) and to activate them is necessary. To make the trade contract halal, it must be based on the self-determination, consent and profit for each one of the two parts, it must be free of harams (wrongs) like adulteration, lie, exaction, theft and gamble, the sold product has to satisfy conditions like not being useless, detrimental and disvalue etc.. The surplus either in properties or in terms which is the interest as one-side advantage in bilateral contracts is also considered as haram. Actually in the Ayat 279 of Surah Al-Baqarah: “...you do no wrong, nor are you wronged” , it’s said that the reason of the forbiddance of the interest is the cruelty, in other words, misappropriating someone elses’ properties.

Allah, yerdeki, gökteki ve aralarında yarattığı bütün nimetlerini kullarının faydalanmaları için önlerine sunmuştur. Fertler ve toplum bu nimetlerden istifade ederken de kendilerine fayda getirecek ve kendilerinden zararı def’ edecek yasalar koymuştur. Kulları için seçtiği bu yasalara uyanları dâreynde mutlu kılacağını, onları görmemezlikten gelenleri de dünyada geçim sıkıntısıyla, ahirette ise ebedî azapla tehdit etmiştir. Bu makâlemizde, Kurân ve Sünnetin nasslarının ve onları iyi anlayan fukahânın ictihadlarının ışığı altında, ribânın (fâizin) tarifini, çeşitlerini, açıklamalarını, zulüm ve haram kazanç olduğunu ve bu konuda tek semavî din olan İslâm’da bir ihtilâf olmadığını, haram olmasının illetlerini ve hikmetlerini, çeşitli muğalatalar ve fasit görüşlerle ribâyı mübah saymaya çalışanların sözlerinin nasslarla çeliştiğini, Müslümanların öncelikle en büyük günahlardan biri olan fâizi ve müesseselerini terk edip, kendi yardımlaşma, dayanışma, fâizsiz ödünç verme (kard-ı hasen) kurumlarını ve bankalarını kurup aktif hale getirmelerinin vâcip olduğuna temas edilmiştir. Alışveriş akdinin helâl ve sahih olabilmesi için; iki taraftan her birinin hür irâdesine, rızâsına, menfaatine dayalı olması, alım ve satımın; aldatma, yalan, gasb, hırsızlık ve kumar gibi haramlardan ârî olması, satılan şeyin mal sayılabilmesi ve bunun için de malın faydasız, zararlı ve kıymetsiz olmaması v.b. rükünleri ve şartları vardır. Rükünlerden birinin olmadığında batıl olan akdin varlığından söz edilmezken, akdin vasıflarından olan bir şartın ihlâli de akdi fâsit ve haram kılar ancak fâsit şartın izâle edilmesi durumunda akdin sahih olması ve helâla dönüşmesi mümkün olmaktadır. İkili sözleşmelerde sadece tek tarafın lehine şart koşulan, gerek malda gerekse vâ’dede hiçbir karşılığı olmayan “fazlalık” da, yani “fâiz” de Bakara sûresinin 275. Ayetinde haram kılınmış, 279. Âyetinde ise “…ne zulüm yapınız, ne de zulme uğrayınız.” buyrulurken fâizin yasaklanma sebebinin zulüm, yani başkalarının mallarını haksız yolla alma olduğunu söylenmiş, ayrıca fâizden tövbe edip vazgeçenin de, daha önce yapmış olduğu fâizli ve fâsit akdinin sahih akde dönüşeceğine işaret edilmiştir.