Araştırma Makalesi

Firdevsî-i Rûmî’nin Süleyman-nâmesi’nin Düzenleniş Biçimi (37 ve 76. Cilt Örnekleminde)

Cilt: 6 Sayı: 1 26 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Firdevsî-i Rûmî’nin Süleyman-nâmesi’nin Düzenleniş Biçimi (37 ve 76. Cilt Örnekleminde)

Öz

Firdevsî-i Rûmî, on beşinci yüzyılın ikinci yarısı ile on altıncı yüzyılın başında yaşamış üretken bir yazardır. En önemli ve hacimli eseri Süleyman-nâme-i Kebîr’dir. Gayretli yazar Firdevsî, ömrünü bu eseri tamamlamak için harcamıştır. Bu esere II. Mehmet’in teşviki ile başlamıştır. Firdevsî, Allah’ın isimleri adedince doksan dokuz cilt, hacimli bir eser tasarlar. Yavuz Sultan Selim döneminin başlarında 81. cilde kadar muvaffak olur. Metinde Süleyman Peygamber’in dinini yayma çabası, kendisine tabi olmayanlarla mücadelesi anlatılır. Hayali ve gerçek hikâyeler nazım/nesir ifade edilmiştir. Bu hikâyelerde Hz. Süleyman’ın karşılaştığı insanlarla, hayvanlarla, cinlerle, devlerle ve meleklerle yaptığı konuşmalar aktarılır. Bu anlatımlar esnasında coğrafya, astronomi, sağlık, kimya, hayvan bilimi, metafizik, doğa olayları hakkında bilgiler verilir. Firdevsî hikemî üslup sahibidir. Eserlerinde eğitici, öğretici ve kıssadan hisse almaya yönelik bir anlatım tarzı tercih etmiştir. Anlam derinlerde değil, yüzeyseldir. Sanat kaygısından uzaktır. Bu hacimli eseri incelediğimizde yazarın metni belli bir sistem dâhilinde oluşturduğu anlaşılır. 81 ciltte de aynı düzen görülür. Metnin otuz yedi ve yetmiş altı ciltleri temelinde bu düzen örneklendirilmiştir. Ciltler incelendiğinde metinlerin üç bölümden oluştuğu anlaşılmıştır. Giriş bölümünde kasidelerle yazar sanat yeteneğini gösterme çabası içinde olmuştur. Asıl konunun işlendiği meclislerde nispeten konuşma diline yakın bir üslup benimsemiş, bitiş bölümünde metni dualarla bitirmiştir. Çalışmada bu hacimli eserin düzeni ortaya çıkarılarak eser hakkında araştırma yapanlara yol gösterici olmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alper, Kadir (2014). Türk Edebiyatında Süleymân-nâmeler. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. Volume 9/7. ss.147-163.
  2. Banarlı, Nihad Sami (2011). Resimli Türk Edebiyatı Tarihi. C. 1. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  3. Biçer, Bekir (2005). Firdevsî-i Rûmî ve Tarihçiliği. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çantay, Hasan Basri (1981). Kur’ân-ı Hakim ve Meâl-i Kerim. İstanbul.
  4. Eren, Hulusi. (2018). Firdevsî-i Rûmî, Süleymân-nâme-i Kebîr -34-35. Ciltler (İnceleme-Tenkitli Metin-Dizin). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
  5. Firdevsi-i Rûmî, Süleyman-nâme-i Kebîr, Topkapı Sarayı Müzesi Hazine Kitaplığı NüshasıArşiv Numarası: H.1529
  6. Firdevsi-i Rûmî, Süleyman-nâme-i Kebîr. Topkapı Sarayı Müzesi Hazine Kitaplığı NüshasıArşiv Numarası: 1231
  7. Gök, Adem (2019). Firdevsî-i Rûmî, Süleymân-nâme-i Kebîr (37. Cilt) İnceleme, Tenkitli Metin. Yayımlanmamış Doktora Tezi.Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi.
  8. Ünal, Mehmet (2023), Uzun Firdevsî’den Mitolojik Hikâyeler, Isparta: Elya Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

26 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

22 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

8 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ünal, M. (2023). Firdevsî-i Rûmî’nin Süleyman-nâmesi’nin Düzenleniş Biçimi (37 ve 76. Cilt Örnekleminde). Turkish Research Journal of Academic Social Science, 6(1), 44-49. https://doi.org/10.59372/turajas.1300504

ISSN: 2667-4491

20120

Bu ürün Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence tarafından lisanslanmıştır.

20119