TR
EN
Ebû Mansûr Muhammed El-Ezherî’nin Kitâbu Meâni’l-Kıraât Adlı Eserinde Kullandığı Dil İlkeleri (Sema, Kıyas Ve İcma Örneği)
Öz
Öz
Ezherî'nin "Kitâbû Meʿânî’l-Ḳırâʾât" adlı eserinde, dilin doğrudan konuşanlardan alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu ilke, dil bilimcilerin dilin yapısını ve işleyişini anlamalarına yardımcı olmaktadır. Ezherî'nin kitabında, dilin doğru aktarımı için altı farklı yöntem belirlemesi dikkat çekmektedir. Ayrıca, kıraat vecihlerinin açıklamalarıyla dilin çeşitliliği ve kıraat imamlarının yorumları da ele alınmaktadır. Bu örnekler, Sema ilkesinin dil bilimindeki önemini vurgulamaktadır. Ezherî'nin dil bilimsel prensiplerinden biri olan "kıyas", dildeki kavramları ve yapıları anlamak için önemlidir. Bu prensibe göre, bir konunun temel hükmü başka bir konuya uygulanabilir veya bir özellik bir şeyi genel olarak tanımlar. Kıyaslama yapabilmek için asıl konu (asl), yan konu (furu'), bağlantı (illet) ve sonuç (hüküm) gibi dört unsura ihtiyaç vardır. Arap dil bilimcileri kıyasa, bir kelime, kullanım veya cümle ögesi gibi bir şeyin benzerinin hükmünü verme olarak tanımlamışlardır. Ezherî, bu prensibi, ses, dil veya gramer gibi konuları içeren okumaları yönlendirmek için kullanılmaktadır. Ezherî, icmâyı delil olarak kullanır ve özellikle kıraat çeşitliliğini açıklamak için kullanılmaktadır.. Örneklerde de görüldüğü gibi, kıraat farklılıkları bazen anlamı etkilemez ancak metin üzerindeki vurguyu değiştirebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulfettah Pâlûvî. Zübdetü’l- İrfân. İstanbul: el-Mektebetu’l-Hanîfiyye, ts.
- Aḫfeş el-Evsaṭ, Ebu’l-Ḥasen el-Mucâşiʿî el-Belḫî el-. Meʿâni’l-Ḳur’ân. thk. Hudâ Maḥmûd Ḳırâʿa. 2 Cilt. Kahire: Mektebetu’l-Ḫâncî, 1411/1990.
- Akpınar, Cemil. “İcâzet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 21/393-400. İstanbul: TDV Yayınları, 2000.
- Aydınlı, Abdullah. “Semâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 36/457-458. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
- Bennâʾ, Aḥmed b. Muḥammed b. Aḥmed b. ʿAbdu’l-Ğanî ed-Dimyâṭî، Şihâbu’d-Dîn eş-Şehîr bi’l-Bennâi el-. İtḥâfu Fuḍalâi’l-Beşer fî’l-Ḳırâʾâti’l-Erbeʿate ʿAşer. thk. Enes Mihre. Beyrut: y.y., 1427/2006.
- Ceyhan, Semih. “Semâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 36/455-457. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
- Dânî, Ebû ʿAmr ʿOsmân b. Saʿîd ed-. et-Teysîr fi’l-Kırâʾâti’s-Sebʿ. ed. Halef Mahmûd Sâlim. Hâil: y.y., 1436.
- Ebû Ḥayyân, Muḥammed b. Yûsuf b. ʿAlî b. Yûsuf b. Ḥayyân el-Endelüsî. İrtişâfu’ḍ-Ḍarb min Lisâni’l-ʿArab. thk. Receb ʿOsmân Muḥammed. 5 Cilt. Kahire: y.y., 1418/1998.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İslam Araştırmaları (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
4 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
14 Kasım 2024
Kabul Tarihi
6 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 8 Sayı: 1