Sağlık Turizminde Yapay Zekâ: Bibliyometrik Bir Analiz

Teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte, sağlık turizmi ile yapay zekâ (YZ) arasındaki ilişki hem akademik hem de uygulamaya yönelik açıdan giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Sağlık turizmi alanında yapay zekâ destekli teknolojiler; pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi, hasta deneyimi ve hizmet kalitesinin iyileştirilmesi ile sağlık hizmetlerinde operasyonel verimliliğin artırılmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ destekli sağlık turizmi alanında gerçekleştirilen akademik araştırmaları bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektir. Çalışma kapsamında Web of Science (WoS) veritabanında indekslenen yayınlar analiz edilerek; yıllara göre yayın dağılımı, öne çıkan yazarlar ve ülkeler, iş birliği ağları, etkili dergiler, sık kullanılan anahtar kelimeler ve gelişen araştırma eğilimleri değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli sağlık turizmi alanındaki akademik yayınların WoS veritabanında 1990 yılından itibaren yer aldığını ve özellikle 2019 sonrasında belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. En yüksek yayın sayısına 2024 yılında ulaşılmış ve bu yılda toplam 50 çalışma yayımlanmıştır. Toplamda 207 çalışma, 177 farklı kaynakta yayımlanmış olup, yayınların yıllık ortalama büyüme oranı %5,72 olarak hesaplanmıştır. Çalışmalara 1.037 araştırmacı katkı sağlamış ve yayın başına ortalama yazar sayısı 5,22 olarak belirlenmiştir; bu durum, alanın güçlü bir iş birliği yapısına sahip olduğunu göstermektedir. Sensors dergisi en üretken kaynak olarak öne çıkarken, Artificial Intelligence in Medicine en çok atıf alan dergiler arasında yer almıştır. Ülkelere göre değerlendirildiğinde, en fazla yayının Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı olduğu, bunu Çin ve İtalya’nın izlediği görülmüştür. Anahtar kelime analizi sonucunda, çalışmalarda en sık kullanılan kavramların yapay zekâ, sistem, model, internet, tanı ve wellness olduğu belirlenmiştir. 2019 sonrası dönemde yapay zekâ odaklı çalışmaların artış göstermesi, bu teknolojinin sağlık turizmi alanında giderek daha merkezi bir araştırma konusu hâline geldiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, yapay zekâ destekli sağlık turizminin gelecekte de artan akademik ilgi göreceğini ve sektörün şekillenmesinde önemli bir rol üstleneceğini göstermektedir.

The rapid advancement of technology has strengthened the relationship between health tourism and artificial intelligence (AI), making this field increasingly important from both academic and practical perspectives. In the context of health tourism, AI-supported technologies play a critical role in developing marketing strategies, enhancing patient experience and service quality, and improving operational efficiency in healthcare services. This study aims to examine academic research on AI-supported health tourism through a bibliometric analysis. Within the scope of the study, publications indexed in the Web of Science (WoS) database were analyzed in terms of annual scientific production, leading authors and countries, collaboration networks, influential journals, frequently used keywords, and emerging research trends. The findings indicate that academic publications on AI-supported health tourism have been indexed in the WoS database since 1990 and have shown a marked increase, particularly after 2019. The highest number of publications was reached in 2024, with a total of 50 studies published. In total, 207 studies were published across 177 different sources, with an average annual growth rate of 5.72%. A total of 1,037 researchers contributed to these publications, with an average of 5.22 authors per study, indicating a strong collaborative research structure. Sensors emerged as the most productive journal, while Artificial Intelligence in Medicine was among the most highly cited sources. In terms of geographical distribution, researchers from the United States produced the highest number of publications, followed by China and Italy. Keyword analysis revealed that the most frequently used terms included artificial intelligence, system, model, internet, diagnosis, and wellness. The significant increase in AI-related studies after 2019 highlights the growing prominence of artificial intelligence as a central research theme within health tourism. Overall, the findings suggest that AI-supported health tourism will continue to attract increasing academic attention and will play a pivotal role in shaping the future of the sector.