Review Article

Tabatabai's Method of Exegesis of the Qur'an With the Qur'an

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Tabâtabâî’nin Kur'ân’ı Kur'ân İle Tefsir Metodu

Öz

Çalışmamızın konusu, Şiî müfessir Tabâtabâî’nin Kur'ân’ı Kur'ân ile tefsir metodudur. Kapsamı; Tabâtabâî’nin kısaca hayatı, eserleri, Kur'ân’ın Kur'ân ile tefsiri, Tabâtabâî’nin Kur'ân’ı Kur'ân ile tefsir metodu hakkındaki düşünceleri, Tabâtabâî’nin bütüncül bakış açısıyla Kur’ân’ı Kur’ân ile tefsiri örnekleridir. Kur'ân’ı Kur'ân ile tefsir metodu Şî’a Şîa’nın ve Tabâtabâî’nin sıklıkla kullandığı bir metot olması hasebiyle önemlidir. Amacı, Tabâtabâî’nin Kur'ân’ı Kur'ân ile tefsir etme metodunu ortaya koymadır. Çalışmada, kaynak tarama, tahlil-terkip ve deskriptif yöntemlerine başvurulmuş, analiz ve sentezler yapılmıştır. Müfessirin Kur'ân’ı Kur'ân ile tefsir etme metodunu tespit etmek üzere müracaat edilen temel kaynak tefsiri el-Mîzân olmuştur. XX. yüzyılda yaşayan Allâme Seyyid Muhammed Hüseyin Tabâtabâî, İran din-bilim ve kültür havzasında yetişmiş, dinî, ilmî, felsefî pek çok alanda yetkin bir şahsiyettir ve bu alanlardaki tüm donanımını tefsirine aktarmıştır. Tabâtabâî Kur’ân’ı Kur’ân ile tefsir etmeye sıklıkla başvurmuştur. Tefsiri el-Mîzân da bu yöntemle ön plana çıkmıştır. Kur’ân’ın Kur’ân ile tefsiri, tefsir ilminde ilk başvurulması gereken yöntemdir. Bu yöntemin ilk uygulayıcısı Allah Resûlü’dür. Ayetler ayetleri mutlak ifadeleri kayıtlayarak, kendisini istisna yoluyla, bir şeyin sebebini zikrederek, genel ifadeleri tahsis ederek, mübhem hususları, ism-i mevsullerle kastolunan şeyleri, ism-i işaretlerin gösterdikleri şeyleri, zamirleri, bir şeyin veya bir şahsın gerçek adını söyleyerek beyan eder. Tabâtabâî’ye göre, Kur'ân kendi kendisinin müfessiridir. Zira Kur'ân her şeyin açıklayıcısı ve nur olarak indirilmişse kendi kendisini de açıklaması gerekir. Ahkâm, mead, Kur'ân kıssaları hariç Kur’ân’ın anlaşılması için Kur’ân dışında başka şeye ihtiyaç yoktur. Müfessir, ayetleri ayetlerle açıklamanın yanı sıra ayetleri Resûl’den ve Ehl-i Beyt İmamları’ndan gelen rivayetlerle de açıklaması yönüyle sünneti reddeden Ehl-i Kur'ân ekolünden ayrılır. Tabâtabâî, birçok ilim dalında yetkin olmasına, felsefî, sosyolojik, tarihî, ahlâkî vb. araştırmalar yapmasına rağmen bu ilimleri Kur'ân’a dayatmaz. Ancak akîdesi ile ilgili konularda Kur'ân’ı bütünlüğü içinde anlamaya engel olan faktörlerden uzak kalamamakta ve ayetleri bağlamından kopararak inanç esasları doğrultusunda açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Albayrak, H. (1992). Kur'an'ın Bütünlüğü Üzerine (Kur'an'ın Kur'an'la Tefsiri), Şule Yayınları, İstanbul.
  2. Aydın, M. (2009). Rivayet Tefsiri Kavramı ve Kur’ân’ın Kur’ân ile Tefsiri: Eleştirel Bir Yaklaşım. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/2.
  3. Buhârî, E. A. (1992). es-Sahîh. İstanbul.
  4. Cerrahoğlu, İ. (1971). Tefsir Tarihi, Ankara.
  5. Çağrıcı, M. (1988), “Adalet”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul.
  6. Demirci, M. (2016). Tefsir Usûlü ve Tarihi, M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul.
  7. Erkoç, H. (2020). Tabâtabâî’nin Kur’ân’ı Tefsir Yöntemi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü/Ankara Üniversitesi.
  8. Erkoç, H. (2020). Tabâtabâî’nin Kur’ân Anlayışı, Turkish Research Journal of Academic Social Science 3/2 (1-12).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Islamic Studies (Other)

Journal Section

Review Article

Early Pub Date

July 4, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

November 20, 2024

Acceptance Date

June 18, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 8 Number: 1

APA
Erkoç, H. (2025). Tabâtabâî’nin Kur’ân’ı Kur’ân İle Tefsir Metodu. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 8(1), 32-44. https://doi.org/10.59372/turajas.1575844

ISSN: 2667-4491

Dear Authors,
According to the February 25, 2020 dated ULAKBIM decision, all kinds of researches conducted with qualitative or quantitative approaches that require data collection from participants using survey, interview, focus group study, observation, experiment, interview techniques, and the use of humans and animals (including materials/data) for experimental or other scientific purposes require an Ethics Committee certificate.

The ethics committee approvals obtained in accordance with the “publication policy” of the articles submitted to the Turkish Academic Social Sciences Research Journal must be specified in the METHOD section of the article and uploaded to the system. Publications with plagiarism report over 20% and studies without ethics committee approval will not be evaluated for publication in our journal.
Thank you for your attention and understanding.

20120

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License 

20119