The Functionality of Mosque-Centered and Religious Official-Supported Social Services in Times of Societal Uncertainty

Uncertainty situations can occur in individual and social life due to various reasons. Decreased foresight about the future, a state of lawlessness, anomie, and loss of continuity are indicators of uncertainty. This study evaluates social uncertainty situations in two main categories. The first category consists of uncertainties generated by the modern and postmodern lifestyle, which are felt to a lesser extent and have milder effects due to their gradual formation over a long period. The second category includes uncertainties that arise from sudden and extraordinary events such as disasters, pandemics, and earthquakes, which have more pronounced, rapid, intense, and traumatic effects. In uncertain situations, individuals resort to different coping mechanisms. One of the most effective coping mechanisms is religious coping. It is believed that mosques, which occupy a central place in the religious social life of Turkish society, and the religious officials serving in these mosques can play a significant role in religious coping. This study focuses on the functionality of social service activities of mosques and religious officials in religious coping in the face of social uncertainties.

Farklı sebeplere bağlı olarak bireysel ve toplumsal hayatta belirsizlik durumları yaşanabilmektedir. Geleceğe dair öngörünün azalması, kuralsızlık hali, anomi ve sürekliliğin kaybolması belirsizlik durumlarının belirtilerindendir. Bu çalışmada toplumsal belirsizlik durumları iki temel kategoride değerlendirilmiştir. Bunlardan birincisi, içinde yaşanılan modern ve postmodern hayat tarzının ürettiği ve oluşumunun uzun bir sürece yayılmasından dolayı etkilerinin daha az ve hafif hissedilebildiği belirsizliklerdir. İkincisi, afetler, salgın hastalıklar ve depremler gibi ani gelişen olağandışı olaylara bağlı olarak gelişen, etkileri de daha belirgin, hızlı, şiddetli ve travmatik olabilen belirsizlik türleridir. Belirsizlik durumlarında insanlar farklı başa çıkma yollarına başvururlar. Başa çıkma yollarından en etkili olanlarından biri dinî başa çıkmadır. Türk toplumunda dinî sosyal yaşamın odağında yer alan camiler ve bu camilerde görevli olan din görevlilerinin, dinî başa çıkmada önemli bir rolü olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, toplumsal belirsizlikler karşısında başa çıkma yollarından biri olan dinî başa çıkmada cami ve din görevlisinin sosyal hizmet faaliyetlerinin işlevselliği üzerinde durulmuştur.