2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Kavramlar ve Öğretim Tekniklerine Yer Verilme Durumunun İncelemesi

Concepts are the fundamental building blocks in social studies education that enable students to make sense of information and establish connections between events and phenomena. Concept teaching is a crucial component of social studies instruction, facilitating students’ understanding of relationships between historical, geographical, and social issues within a conceptual framework. In this context, the extent to which concepts are included in the curriculum and the teaching techniques employed for concept instruction are of significant importance. This study aims to identify the key concepts incorporated into the 2024 Social Studies Curriculum, developed within the framework of the Türkiye Century Education Model, how these concepts are reflected in learning domains, and which concept teaching techniques are utilized within the curriculum. The research was conducted using a qualitative design with document analysis as the primary method. The data source of this study is the 2024 Social Studies Curriculum, and the data were analyzed through content analysis. The findings reveal that the key concepts presented in the curriculum are not fully integrated into the learning domains. Moreover, while the curriculum includes certain concept teaching techniques, the diversity of these techniques remains limited. Based on the research findings, several recommendations have been proposed to enhance the effectiveness of concept teaching in social studies education.

Kavramlar, sosyal bilgiler öğretiminde öğrencilerin bilgiye anlam kazandırmalarını, olaylar ve olgular arasındaki ilişkileri kurmalarını sağlayan temel yapı taşlarıdır. Kavram öğretimi, sosyal bilgiler eğitiminin temel bileşenlerinden biri olup, öğrencilerin olaylar ve olgular arasındaki ilişkileri anlamlandırmalarına, tarihî, coğrafî, kültürel ve toplumsal konuları kavramsal bir çerçevede analiz etmelerine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, öğretim programında kavramlara ne ölçüde yer verildiği ve hangi öğretim tekniklerinin kullanıldığı konusu önem taşımaktadır. Bu araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bağlamında hazırlanan 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda hangi kavramlara yer verildiği, bu kavramların öğrenme alanlarına nasıl yansıdığı ve öğretim programında hangi kavram öğretim tekniklerine yer verildiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Nitel desende doküman inceleme tekniğiyle yürütülen bu araştırmanın veri kaynağını 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı oluşturmuştur. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda öğretim programında sunulan anahtar kavramların öğrenme alanlarına tam olarak yansıtılmadığı ve programda kavram öğretimine yönelik tekniklere belirli bir düzeyde yer verildiği, ancak öğretim teknikleri açısından çeşitliliğin sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda çeşitli öneriler sunulmuştur.